کربن اکتیو یا ذغال فعال

کربن اکتیو جاکوبی یکی از محصولات با کیفیت و پرکاربرد در زمینه تصفیه آب، هوا و فرآیندهای صنعتی است. این محصول با استفاده از تکنولوژی پیشرفته و مواد اولیه مرغوب تولید می‌شود و به دلیل ساختار متخلخل و سطح تماس بالا، توانایی جذب آلودگی‌ها و ناخالصی‌ها را به صورت مؤثر داراست. کربن اکتیو جاکوبی در صنایع مختلف از جمله تصفیه آب آشامیدنی، فاضلاب، حذف بوها و گازهای مضر، و همچنین در صنایع غذایی و دارویی به کار می‌رود. ویژگی‌های برجسته این محصول شامل دوام بالا، کارایی مطلوب و قابلیت بازتولید است که آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای کاربردهای متنوع تبدیل کرده است. استفاده از کربن اکتیو جاکوبی می‌تواند به بهبود کیفیت محصولات نهایی و کاهش اثرات زیست‌محیطی کمک شایانی کند.

توضیحات محصول

کربن اکتیو یا همان کربن فعال (Activated Carbon) یکی از پرکاربردترین مواد جاذب در جهان است که نقش حیاتی در صنایع مختلف، به‌ویژه تصفیه آب، هوا و فاضلاب ایفا می‌کند. این ماده به‌دلیل سطح ویژه بسیار بالا و ساختار متخلخل خود، توانایی شگفت‌انگیزی در جذب آلاینده‌ها، بوها، طعم‌های نامطلوب و ترکیبات آلی دارد. از تصفیه آب آشامیدنی شهری گرفته تا کاربردهای تخصصی در صنایع غذایی، دارویی و شیمیایی، کربن اکتیو یک انتخاب حرفه‌ای و اثبات‌شده است. اگر به دنبال ماده‌ای هستید که هم ایمن باشد، هم کارآمد و هم مقرون‌به‌صرفه، قطعاً نام کربن فعال در صدر پیشنهادها قرار می‌گیرد.

کربن فعال چیست؟

کربن فعال یا همان کربن اکتیو، نوعی کربن اصلاح‌شده است که طی فرآیندهای حرارتی و شیمیایی خاص، دارای ساختاری بسیار متخلخل با سطح ویژه بسیار زیاد (تا بیش از ۱۰۰۰ متر مربع بر گرم) می‌شود. این سطح گسترده به کربن فعال قابلیت جذب (Adsorption) چشمگیری می‌دهد؛ به این معنا که می‌تواند آلاینده‌های محلول در آب، هوا یا گازها را روی سطح خود نگه دارد و از محیط حذف کند.

ویژگی منحصربه‌فرد کربن فعال در مقایسه با زغال معمولی، توانایی آن در حذف طیف وسیعی از آلاینده‌ها مانند کلر آزاد، ترکیبات آلی فرار (VOC)، بوها، رنگ‌ها و فلزات سنگین است. به همین دلیل، این ماده به‌عنوان یک جاذب استراتژیک در صنایع حساس و حتی مصارف خانگی شناخته می‌شود.

کربن فعال از چه موادی ساخته می‌شود؟

کربن فعال (Activated Carbon) بسته به مواد اولیه به چند گروه اصلی تقسیم می‌شود. انتخاب ماده خام تأثیر مستقیمی بر ویژگی‌های نهایی و بر کیفیت، سختی و نوع منافذ و کاربرد کربن اکتیو دارد. متداول‌ترین منابع عبارتند از:

  • مواد سلولزی: مانند چوب، پوسته نارگیل، گردو و سایر میوه‌ها. کربن اکتیو نارگیلی به دلیل سطح ویژه بالا و خلوص بیشتر، برای تصفیه آب آشامیدنی ایده‌آل است.
  • مواد کربنی طبیعی: شامل زغال‌سنگ بیتومینه و لیگنیت. این نوع بیشتر در صنایع بزرگ و کاربردهای گاز یا فاضلاب استفاده می‌شود.
  • مواد پلیمری: برخی از کربن‌های فعال از پلاستیک‌های بازیافتی یا مواد سنتزی تولید می‌شوند که برای کاربردهای خاص صنعتی طراحی شده‌اند.
  • مواد معدنی و استخوانی: در گذشته از استخوان حیوانات برای تولید نوعی کربن فعال استفاده می‌شد که بیشتر در صنایع خاص کاربرد داشت.

ببه طور کلی مواد اولیه متداول برای تولید کربن اکتیو شامل پوسته نارگیل، زغال‌سنگ، لیگنیت و چوب هستند. انتخاب ماده اولیه تأثیر مستقیمی بر کیفیت، سختی و نوع منافذ کربن فعال دارد.

  • کربن اکتیو نارگیلی: دارای منافذ ریزتر و خلوص بالاتر، بهترین گزینه برای تصفیه آب آشامیدنی و کاربردهای دارویی.
  • کربن اکتیو زغال‌سنگی: استحکام مکانیکی بالاتر، مناسب برای صنایع نفت، گاز و تصفیه فاضلاب.
  • کربن اکتیو چوبی: ساختار متخلخل با تنوع بالا، پرکاربرد در صنایع غذایی و شیمیایی.
کربن اکتیو یا ذغال فعال

کربن اکتیو یا ذغال فعال

روش‌های تولید کربن فعال

دو رویکرد اصلی برای تولید و فعال‌سازی کربن اکتیو وجود دارد:

۱. تولید و فعال‌سازی شیمیایی

در این روش، ماده اولیه (معمولاً چوب یا پوسته میوه‌ها) با محلول‌های شیمیایی مانند اسید فسفریک، کلرید روی یا کربنات پتاسیم مخلوط می‌شود. سپس در دمای حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ درجه سانتی‌گراد حرارت داده می‌شود.

  • ویژگی: تولید منافذ درشت و متنوع.
  • کاربرد: حذف ذرات معلق، تصفیه فاضلاب، و برخی فرآیندهای صنعتی.

۲. تولید و فعال‌سازی فیزیکی (بخار یا گاز)

در این روش، ابتدا ماده اولیه در دمای بالا (۸۰۰ تا ۱۱۰۰ درجه سانتی‌گراد) کربونیزه می‌شود. سپس با بخار آب یا گازهای اکسیدکننده (مانند CO₂) فعال‌سازی انجام می‌شود.

  • ویژگی: ایجاد منافذ ریز و سطح ویژه بسیار زیاد.
  • کاربرد: تصفیه آب آشامیدنی، گازها، داروسازی.

مراحل کلی فعال‌سازی کربن اکتیو

کربن‌های فعال بسته به ماده اولیه و روش فعال‌سازی به‌کاررفته، ویژگی‌های متفاوتی از نظر نوع تخلخل و کاربرد نهایی دارند. کربن‌های فعال چوبی اغلب با استفاده از روش شیمیایی فعال می‌شوند که معمولاً منجر به ایجاد تخلخل‌های میکرو و مزو می‌شود. در مقابل، کربن‌های فعال زغالی بیشتر با روش فیزیکی، شامل بخار و حرارت، تولید می‌گردند که می‌تواند توزیع گسترده‌تری از تخلخل‌ها ایجاد کند. انتخاب روش مناسب فعال‌سازی نقش کلیدی در تعیین نوع تخلخل (میکرو، مزو یا ماکرو) و در نتیجه کاربرد نهایی این مواد در صنایع مختلف مانند تصفیه آب، جذب گازها و کاتالیزورها دارد. مراحل کلب فعالسازی کربن به شکل زیر است:

  1. انتخاب ماده اولیه (سلولزی، پلیمری یا کربنی طبیعی)
  2. کربونیزاسیون: تبدیل ماده خام به زغال در دمای بالا.
  3. فعال‌سازی: ایجاد ساختار متخلخل از طریق روش‌های شیمیایی یا فیزیکی.
  4. خنک‌سازی و آماده‌سازی نهایی: شستشو، خشک‌سازی و بسته‌بندی.

اهمیت و کاربردهای کربن اکتیو

کربن فعال به‌عنوان یک جاذب قوی و اقتصادی، اهمیت بالایی در کنترل و کاهش آلاینده‌ها دارد. این ماده می‌تواند بو، رنگ، کلر آزاد، فلزات سنگین و حتی مواد آلی مضر را به‌طور مؤثر حذف کند. برخی از مهم‌ترین کاربردهای کربن اکتیو عبارتند از:

  • تصفیه آب آشامیدنی و صنعتی: حذف کلر، بو، رنگ و بهبود طعم آب.
  • صنایع غذایی و نوشیدنی: بهبود کیفیت نوشیدنی‌ها و حذف ناخالصی‌ها.
  • صنایع دارویی: استفاده به‌عنوان جاذب در فرآیند تولید دارو و فیلترهای پزشکی.
  • تصفیه هوا و گازها: جذب ترکیبات آلی فرار (VOC) و کنترل بوهای صنعتی.
  • بازیافت طلا و فلزات گرانبها: استفاده در فرآیند جداسازی و استحصال فلزات.

اهمیت کربن اکتیو در این است که به‌طور مستقیم با سلامت انسان، کیفیت محصولات و حفاظت از محیط زیست مرتبط است و به همین دلیل یکی از مواد استراتژیک در صنایع به شمار می‌رود.

ویژگی‌های کربن اکتیو

کربن اکتیو به دلیل مجموعه‌ای از خصوصیات منحصربه‌فرد، به‌عنوان یکی از بهترین مواد جاذب در جهان شناخته می‌شود. برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های این ماده به شرح زیر است:

  • سطح ویژه بسیار بالا: یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های کربن فعال، دارا بودن سطح ویژه‌ای تا بیش از ۱۰۰۰ متر مربع در هر گرم است. این سطح عظیم امکان جذب حجم قابل‌توجهی از آلاینده‌ها، بوها و ترکیبات آلی را فراهم می‌کند و دلیل اصلی استفاده گسترده آن در تصفیه آب، هوا و فاضلاب محسوب می‌شود.
  • عدد ید (Iodine Number) بالا: عدد ید به‌عنوان شاخص کیفیت و ظرفیت جذب کربن اکتیو شناخته می‌شود. هرچه این عدد بالاتر باشد، توانایی ماده در جذب مولکول‌های کوچک‌تر بیشتر خواهد بود. برندهایی مانند Jacobi با ارائه محصولات دارای عدد ید استاندارد، عملکردی ممتاز در صنایع حساس نظیر دارویی و غذایی دارند.
  • تنوع در اشکال و ساختار: کربن فعال بسته به نوع کاربرد در اشکال مختلفی تولید می‌شود؛ پودری (PAC) برای فرآیندهای سریع و مایع، گرانولی (GAC) برای سیستم‌های فیلتراسیون آب و هوا، و اکسترود شده (EAC) برای کاربردهای صنعتی و گازهای سمی. این تنوع باعث می‌شود که انتخاب نوع کربن اکتیو دقیقاً متناسب با نیاز پروژه انجام شود.
  • مقاومت مکانیکی و طول عمر بالا: یکی از دغدغه‌های اصلی مصرف‌کنندگان، دوام و پایداری جاذب‌هاست. کربن اکتیو، به‌ویژه محصولات برند Jacobi، مقاومت سایشی بالایی دارند و در برابر شستشو یا جریان‌های مکرر آسیب کمتری می‌بینند. همین ویژگی باعث افزایش طول عمر و کاهش هزینه‌های نگهداری می‌شود.
  • قابلیت احیا و صرفه‌جویی اقتصادی: کربن فعال پس از اشباع‌شدن نیز قابلیت احیا (Regeneration) دارد و می‌تواند چندین بار مورد استفاده قرار گیرد. این مزیت نه‌تنها از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه است، بلکه اثرات زیست‌محیطی ناشی از دفع مواد زائد را نیز کاهش می‌دهد.
  • سازگاری با استانداردهای بین‌المللی:ئکربن اکتیوهای باکیفیت، مانند کربن فعال Jacobi، با استانداردهای جهانی نظیر NSF و AWWA سازگار هستند. این موضوع به مصرف‌کنندگان اطمینان می‌دهد که محصول انتخابی برای تصفیه آب آشامیدنی و کاربردهای حساس کاملاً ایمن است.

این ویژگی‌ها باعث شده‌اند کربن اکتیو نه‌تنها در صنایع سنگین، بلکه در مصارف خانگی نیز به‌عنوان یک راهکار ایمن و کارآمد جایگاه ویژه‌ای پیدا کند.

مزایای استفاده از کربن فعال (Activated Carbon Benefits)

کربن فعال به دلیل ساختار منحصربه‌فرد و خواص جذبی فوق‌العاده، یکی از پرکاربردترین مواد جاذب در صنایع مختلف محسوب می‌شود. استفاده از زغال اکتیو در تصفیه آب، فاضلاب، هوا و حتی کاربردهای پزشکی، به دلیل ویژگی‌های فنی آن به سرعت در حال گسترش است. در ادامه مهم‌ترین مزایای کربن فعال را بررسی می‌کنیم:

۱. تخلخل و سطح ویژه بسیار بالا

کربن اکتیو دارای میلیون‌ها منفذ ریز در ساختار خود است که سطحی وسیع (تا ۱۰۰۰ متر مربع بر گرم) برای جذب آلاینده‌ها ایجاد می‌کند. همین ویژگی باعث می‌شود که در مقایسه با سایر جاذب‌ها، قدرت جذب بسیار بیشتری داشته باشد.

۲. ظرفیت جذب بالا

به دلیل سطح ویژه گسترده و ساختار متخلخل، کربن فعال قادر است طیف وسیعی از آلاینده‌ها را جذب کند؛ از ترکیبات آلی و بوها گرفته تا فلزات سنگین و گازهای سمی. این موضوع آن را به انتخابی مطمئن در تصفیه آب آشامیدنی و صنعتی تبدیل کرده است.

۳. بی‌اثری شیمیایی

زغال فعال به‌طور طبیعی خنثی و غیرواکنشی است. به این معنا که در فرآیند تصفیه، با مواد شیمیایی موجود واکنش نمی‌دهد و ساختار خود را حفظ می‌کند. همین ویژگی دوام و کارایی طولانی‌مدت آن را تضمین می‌کند.

۴. قابلیت احیاء و استفاده مجدد

یکی از مزایای اقتصادی کربن فعال، قابلیت احیا است. با استفاده از روش‌هایی مانند حرارت‌دهی یا شستشو می‌توان آن را بازتولید کرد و چندین بار مورد استفاده قرار داد؛ که این موضوع هزینه‌های بهره‌برداری را به‌شدت کاهش می‌دهد.

۵. جذب انتخابی

کربن اکتیو توانایی جذب انتخابی آلاینده‌ها را دارد. به عبارت دیگر، بسته به اندازه، شکل یا ویژگی‌های شیمیایی مولکول‌ها، می‌تواند آلاینده‌های خاصی را جدا کند. این ویژگی در حذف ترکیبات پیچیده مانند مواد آلی فرّار (VOCs) یا کلر آزاد بسیار مؤثر است.

۶. تطبیق‌پذیری بالا

انعطاف‌پذیری کربن فعال باعث شده که در طیف وسیعی از صنایع کاربرد داشته باشد؛ از تصفیه آب و هوا گرفته تا صنایع غذایی، دارویی، پتروشیمی و حتی ماسک‌های تنفسی.

انواع کربن اکتیو

انواع کربن اکتیو

انواع کربن فعال

کربن اکتیو بر اساس شکل ظاهری و ساختار ذرات به سه گروه اصلی تقسیم می‌شود. انتخاب نوع مناسب به شرایط پروژه، نوع آلاینده و روش تصفیه بستگی دارد.

 ۱. کربن فعال پودری (PAC)

کربن اکتیو پودری (Powdered Activated Carbon) دارای ذراتی ریزتر از ۰.۱۸ میلی‌متر (کمتر از ۸۰ مش) است. این اندازه کوچک باعث می‌شود:

ویژگی‌های کربن اکتیو پودری:

    • سطح تماس بیشتری با آلاینده‌ها برقرار کند.
    • سرعت جذب بسیار بالا باشد.
    • می‌تواند به‌صورت خشک (برای دوزهای کم) یا دوغاب (برای کاربردهای حجیم‌تر) استفاده شود.

کاربردهای کربن اکتیو پودری:

    • تصفیه آب آشامیدنی و صنعتی برای حذف بو، طعم و مواد آلی محلول.
    • حذف شکوفایی جلبک‌ها در منابع آبی.
    • تصفیه گازهای دودکش و نشت‌های صنعتی.

 ۲. کربن فعال گرانولی (GAC)

کربن گرانولی فعال (Granular Activated Carbon) از ذرات نامنظم با اندازه ۰.۲ تا ۱.۵ میلی‌متر تشکیل شده است.

ویژگی‌های کربن گرانولی فعال:

    • به دلیل بزرگ‌تر بودن ذرات، ظرفیت جذب کمتری نسبت به PAC دارد،
    • اما به‌خاطر سرعت نفوذ بالا، در فیلتراسیون‌های مداوم گزینه‌ای عالی است.
    • قابلیت احیا و استفاده مجدد دارد، بنابراین گزینه‌ای اقتصادی‌تر از PAC است.

کاربردهای کربن گرانولی فعال:

    • فیلترهای بستر جاذب در سیستم‌های تصفیه آب شهری و صنعتی.
    • کنترل بوها و جذب بخارات در فاز گاز (مانند سولفید هیدروژن).
    • سیستم‌های تصفیه هوا در صنایع شیمیایی.

۳. کربن فعال میله‌ای یا اکسترود (EAC)

کربن اکتیو میله‌ای (Extruded Activated Carbon) یا کربن اکسترود شده، به شکل استوانه‌ای با قطر ۰.۸ تا ۵ میلی‌متر تولید می‌شود.

ویژگی‌های کربن اکتیو میله‌ای:

    • مقاومت مکانیکی بسیار بالایی دارد.
    • گردوغبار کمی تولید می‌کند.
    • افت فشار پایین ایجاد می‌کند.
    • به دلیل شکل استوانه‌ای، جریان گاز به‌راحتی از آن عبور کرده و راندمان جذب به حداکثر می‌رسد.

کاربردهای کربن اکتیو میله‌ای:

    • تصفیه گازها و هوای صنعتی.
    • جذب ترکیبات آلی فرار (VOC) و گازهای سمی.
    • فیلترهای بزرگ در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی.

جدول مقایسه انواع کربن فعال

نوع کربن فعال اندازه ذرات سرعت جذب قابلیت احیا کاربرد اصلی مزیت کلیدی
پودری (PAC) < ۰.۱۸ میلی‌متر بسیار بالا محدود تصفیه سریع آب و نشت‌های صنعتی جذب سریع و حذف بو و طعم
گرانولی (GAC) ۰.۲ – ۱.۵ میلی‌متر متوسط بالا فیلتراسیون آب و هوا طول عمر بیشتر و قابلیت احیا
میله‌ای (EAC) ۰.۸ – ۵ میلی‌متر (استوانه‌ای) بالا بالا تصفیه گازها و هوا مقاومت مکانیکی + افت فشار کم

کربن فعال و انواع تخلخل (Micropores, Mesopores, Macropores)

یکی از ویژگی‌های کلیدی کربن فعال، تنوع در ساختار تخلخل و اندازه منافذ آن است. همین عامل تعیین می‌کند که هر نوع کربن اکتیو در کدام فرآیند جذب یا تصفیه بهترین عملکرد را داشته باشد. بر اساس استانداردهای IUPAC، منافذ کربن فعال به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

۱. کربن فعال میکروتخلخل (Microporous Carbon)

  • اندازه منافذ: کمتر از ۲ نانومتر (عمدتاً حدود ۰.۵ تا ۱ نانومتر).
  • ویژگی: به دلیل قطر بسیار کوچک منافذ، این نوع کربن بیشترین سطح ویژه را دارد و برای جذب مولکول‌های کوچک و آلاینده‌های آلی بسیار مؤثر است.
  • کاربرد: حذف طعم و بو، جذب مواد آلی محلول (DOC)، ترکیبات آلی فرّار (VOCs) و آلاینده‌های ریز در آب آشامیدنی.

۲. کربن فعال مزوتخلخل (Mesoporous Carbon)

  • اندازه منافذ: بین ۲ تا ۵۰ نانومتر (معمولاً ۱ تا ۲۵ نانومتر در کربن‌های تجاری).
  • ویژگی: این نوع کربن به دلیل منافذ میانی، سرعت نفوذ و جذب بالایی دارد و می‌تواند ترکیبات با مولکول‌های بزرگ‌تر را نیز حذف کند.
  • کاربرد: تصفیه آب صنعتی، حذف رنگ‌ها، جذب ترکیبات دارویی و حذف آلاینده‌های پیچیده‌تر از آب و فاضلاب.

۳. کربن فعال ماکروتخلخل (Macroporous Carbon)

  • اندازه منافذ: بیشتر از ۵۰ نانومتر (در برخی منابع بالای ۲۵ نانومتر در نظر گرفته می‌شود).
  • ویژگی: منافذ درشت، امکان عبور جریان بالا و افت فشار کم را فراهم می‌کند. هرچند سطح ویژه کمتری نسبت به میکروتخلخل دارد، اما برای جذب ترکیبات حجیم‌تر و تسهیل دسترسی مولکول‌ها بسیار کاربردی است.
  • کاربرد: تصفیه گازها و هوا، جذب مواد با وزن مولکولی بالا، فرآیندهای شیمیایی خاص و بیولوژیکی.
نوع تخلخل اندازه منافذ (نانومتر) ویژگی‌های اصلی کاربردهای شاخص مزیت کلیدی
میکروتخلخل (Micropores) کمتر از ۲ نانومتر (عمدتاً ۰.۵–۱) بیشترین سطح ویژه، جذب مولکول‌های کوچک، حذف آلاینده‌های آلی حذف طعم و بو، تصفیه آب آشامیدنی، جذب VOCها ظرفیت جذب بسیار بالا
مزوتخلخل (Mesopores) ۲ تا ۵۰ نانومتر (معمولاً ۱–۲۵) نفوذ سریع‌تر، مناسب مولکول‌های بزرگ‌تر تصفیه آب صنعتی، حذف رنگ‌ها، داروها و آلاینده‌های پیچیده تعادل بین ظرفیت و سرعت جذب
ماکروتخلخل (Macropores) بیشتر از ۵۰ نانومتر (گاهی بالای ۲۵) منافذ درشت، جریان آسان، افت فشار کم تصفیه گاز و هوا، جذب مواد با وزن مولکولی بالا تسهیل عبور جریان و جذب مواد حجیم
کربن اکتیو یا ذغال فعال Jacobi

کربن اکتیو یا ذغال فعال Jacobi

بهترین برندهای کربن اکتیو

برندهای معتبر و شناخته‌شده‌ای در زمینه عرضه کربن فعال (Activated Carbon) فعالیت دارند که هم به‌لحاظ کیفیت و هم پوشش متنوع کاربرد، گزینه‌های برتری به‌شمار می‌روند. در ادامه، مهم‌ترین این برندها را با جزئیات فنی و نقاط تمایزشان معرفی می‌کنم:

بهترین برندهای کربن فعال در بازار ایران

۱. Jacobi (سوئد)

برند سوئدی معتبر و پراستفاده در ایران، با محصولات محبوبی مثل AquaSorb 1000 و AquaSorb 2000 که از زغال‌سنگ بیتومینی تولید می‌شوند.

  • ویژگی‌ها: سطح ویژه بالا، سختی مکانیکی عالی، تعادل مناسب بین ظرفیت جذب و جریان نفوذ.
  • سایر گریدها شامل: ColorSorb برای کاربردهای غذایی-دارویی، Petrosorb برای حذف ترکیبات آروماتیک سنگین، و EcoSorb برای حذف ترکیبات آلی با وزن مولکولی کم.

کربن اکتیو جاکوبی AquaSorb 1000

کربن اکتیو گرانولی AquaSorb 1000 برند جاکوبی (Jacobi) به دلیل جذب فوق‌العاده بالا، مقاومت مکانیکی عالی، حجم منافذ بالا، سازگاری با محیط‌های قلیایی و قابلیت احیا و استفاده مجدد یکی از پرکاربردترین مواد جاذب در صنایع تصفیه آب و هوا است. این محصول با ویژگی‌های برجسته‌ای که دارد، انتخابی مناسب برای سیستم‌های تصفیه پیشرفته به منظور دستیابی به خلوص بالا است. این محصول با دوام مکانیکی قابل توجه و قدرت جذب بالا، نیازهای مختلف در فرآیندهای تصفیه را به بهترین شکل ممکن برآورده می‌کند.

کربن اکتیو جاکوبی ۱۰۰۰ در سه نوع اصلی با پایه ذغال سنگ، پایه چوب و پایه نارگیل تولید می‌شود که هر یک ویژگی‌های خاص خود را دارند. کربن فعال با پایه نارگیل به دلیل داشتن تعداد زیادی حفره‌های کوچک، برای جذب آلاینده‌های بسیار ریز مناسب است. در مقابل، کربن فعال با پایه چوب دارای حفره‌های بزرگ‌تر بوده و برای حذف آلاینده‌های بزرگ‌تر و فرآیندهای رنگبری کارایی بیشتری دارد.

کربن فعال با پایه ذغال سنگ نیز به دلیل ساختار منافذ حد واسط، گزینه‌ای مناسب برای کاهش آلاینده‌های عمومی در انواع آب محسوب می‌شود. انتخاب نوع مناسب کربن اکتیو باید بر اساس نوع آلاینده‌ها و نیازهای فرآیند انجام گیرد.

کربن فعال با پایه ذغال سنگ با ساختار منافذ حد واسط، بهترین گزینه برای کاهش آلاینده‌های عمومی موجود در انواع آب است.

مشخصات فنی کربن جاکوبی AquaSorb 1000

کربن اکتیو AquaSorb 1000 به دلیل ویژگی‌های فنی خود، یکی از مؤثرترین جاذب‌های صنعتی است. مهم‌ترین ویژگی‌های این محصول عبارتند از:

 

مشخصه مقدار توضیحات
عدد یدی (Iodine Number) حداقل 850 mg/g نشان‌دهنده ظرفیت جذب مواد آلی و سطح فعال بالا
سختی (Hardness) حداقل ۹۵% مقاومت مکانیکی بالا و کاهش شکستگی دانه‌ها
خاکستر کل (Ash Content) حداکثر ۱۵% میزان ناخالصی‌های معدنی
چگالی ظاهری (Bulk Density) 510 g/l وزن حجمی کربن اکتیو
عدد متیلن بلو (Methylene Blue) حداقل 200 mg/g توانایی جذب مولکول‌های بزرگ
قدرت جذب آب (Wettability) حداقل ۹۵% سرعت بالای جذب رطوبت
حجم کل منافذ (Total Pore Volume) 0.88 cm³/g تخلخل بالا برای جذب بهتر آلاینده‌ها
مساحت سطح (Surface Area) 900 m²/g سطح فعال بسیار گسترده
محدوده pH ۸ تا ۱۱ سازگاری با محیط‌های قلیایی

کربن اکتیو جاکوبی AquaSorb 2000

کربن اکتیو جاکوبی AquaSorb 2000 یکی از محصولات پیشرفته در حوزه تصفیه آب و گازها است که به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد خود، جایگاه ویژه‌ای در صنایع مختلف دارد. این کربن فعال گرانولی با ساختار متخلخل و سطح ویژه بالا، توانایی بالایی در جذب آلاینده‌ها، فلزات سنگین، مواد شیمیایی و بوهای نامطلوب دارد. همچنین، قابلیت احیا شدن این محصول آن را به گزینه‌ای اقتصادی و کارآمد تبدیل کرده است.

کربن اکتیو جاکوبی AquaSorb 2000 از مواد طبیعی مانند پوسته نارگیل، پوسته پسته، زغال سنگ قیر و سایر مشتقات گیاهی تهیه می‌شود که نشان‌دهنده سازگاری آن با محیط زیست است. این ماده نه تنها در تصفیه آب‌های سطحی و زیرزمینی کاربرد دارد، بلکه در صنایع مختلف مانند متالورژی، انرژی هسته‌ای و مهندسی مکانیک نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از دیگر ویژگی‌های برجسته این محصول می‌توان به مقاومت مکانیکی بالا، قابلیت جذب موثر و هزینه مناسب اشاره کرد. این عوامل باعث شده‌اند که کربن اکتیو جاکوبی AquaSorb 2000 به عنوان یکی از بهترین انتخاب‌ها برای سیستم‌های تصفیه آب خانگی و صنعتی شناخته شود. تولید این محصول مطابق با استانداردهای جهانی و با استفاده از بخار آب یا مواد شیمیایی انجام می‌شود که کیفیت و عملکرد آن را تضمین می‌کند.

به طور کلی، کربن اکتیو جاکوبی AquaSorb 2000 به دلیل کارایی بالا و قابلیت‌های گسترده خود، نقش مهمی در حفظ محیط زیست و ارتقای کیفیت زندگی ایفا می‌کند.

کربن فعال جاکوبی AquaSorb 1000 و Jacobi 2000 تفاوت‌هایی در سطح فعالیت دارند که در کاربردهای مختلف تصفیه آب اهمیت پیدا می‌کنند. جاکوبی AquaSorb 1000 با سطح فعالیت متوسط، گزینه‌ای مناسب برای استفاده در سیستم‌های نقطه ورود (POE) و نقطه استفاده (POU) است و در فیلترهای کربنی کاربرد دارد. در مقابل، Jacobi 2000 با سطح فعالیت بالا برای کاربردهایی که نیاز به عملکرد قوی‌تر دارند، انتخاب بهتری محسوب می‌شود.

مشخصات فنی کربن جاکوبی AquaSorb 2000

شاخص به انگلیسی میزان
شاخص ید (ظرفیت جذب) Iodine index (absorption capacity) ۹۵۰ میلی گرم بر گرم
رطوبت حمل و نقل Shipping humidity حداکثر ۵%
کل محتوای خاکستر Total ash content حداکثر ۱۳%
ترشوندگی wetness دقیقه ۹۹%
طول نیمه عمر کلرزدایی The half-life of chlorine ۵ به ۵.۳ قسمت در میلیون
استحکام و قدرت Strength – strength دقیقه ۹۵%
مساحت سطح Area ۹۵۰ متر مربع / گرم
مخزن جذب بر اساس روش متیلن بلو (MBT) Absorption tank based on methylene blue method (MBT) ۱۸۰ میلی گرم در لیتر
مجموع حجم کل منافذ Total pore volume 0.88 cm³/g
خاکستر محلول در آب Water soluble ash ۰.۲%
چگالی ظاهری Apparent density ۴۴۰ کیلوگرم بر متر مکعب
pH PH ۸-۱۱
نوع و شکل ظاهری Type and appearance گرانولی (کروی و بیضی)
رنگ Color خاکستری مایل به سیاه
اندازه ذرات (مش) Mesh
  • مش ۵۰×۲۰ (۰.۳۰ – ۰.۸۵ میلی متر)
  • مش40 x12 (0.425 – 1.70 میلی متر)
  • مش ۳۰×۸ (۰.۶۰ – ۲.۳۶ میلی متر)
  • مش۱۶ × ۸ (۱.۱۸ – ۲.۳۶ میلی متر)
  • مش ۱۲×۶(۱.۷۰ – ۳.۳۵ میلی متر)

۲. Jacoba (چین)

جایگزینی اقتصادی برای محصولات Jacobi، شامل انواع PAC، GAC و EAC، محبوب برای تصفیه آب صنعتی با صرفه اقتصادی.

۳. Adler

برند قابل‌اعتماد با طیف متنوع، مناسب برای صنعت تصفیه آب و گاز، با کیفیت مناسب و کاربردی.

۴. کربن فعال ایرانی (پارس، توس، پارسیان)

  • کربن فعال پارس: بزرگ‌ترین تولیدکننده داخلی که از سال ۱۳۷۷ فعال است و محصولات خود را در داخل و خارج عرضه می‌کند.
  • پتروشیمی توس: با تکیه بر دانش پلیمری، محصولات پلیمری کاربردپذیر ارائه می‌دهد (مانند پلی‌پروپیلن، ای‌تیلن).
  • صنعت کربن (IC) و پارسیان کربن (PC): فعال در صنایع خاص مانند نفت، گاز و خودروسازی با تولید کربن‌های کاربردی و تجهیزات مرتبط.

 

انتخاب کربن فعال مناسب برای مصارف گوناگون

کربن فعال به دلیل ساختار متخلخل خود، دارای منافذی در اندازه‌های مختلف (ریز، متوسط و بزرگ) است که این ویژگی آن را به یک جاذب قدرتمند برای کاربردهای متنوع تبدیل می‌کند. تفاوت اصلی انواع کربن اکتیو در ماده اولیه تولید آن‌هاست: پوسته نارگیل، زغال‌سنگ یا چوب. هرکدام از این پایه‌ها مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند.

  • کربن اکتیو با پایه نارگیل: به دلیل دارا بودن درصد بالایی از منافذ ریز، بهترین انتخاب برای جذب آلاینده‌های بسیار کوچک مانند ترکیبات آلی و فلزات سنگین است. برند Jacobi با کربن اکتیو نارگیلی خود، یکی از مطرح‌ترین گزینه‌ها در صنعت تصفیه آب آشامیدنی محسوب می‌شود.
  • کربن فعال با پایه چوب: بیشتر دارای منافذ بزرگ است و در کاربردهایی مانند رنگ‌زدایی، بوگیری و حذف آلاینده‌های درشت‌تر کاربرد دارد.
  • کربن اکتیو با پایه زغال‌سنگ: ساختاری متعادل بین منافذ متوسط و ریز دارد و گزینه‌ای اقتصادی و پرکاربرد برای تصفیه آب صنعتی، فاضلاب و گازها به شمار می‌رود.

جدول مقایسه کربن فعال با پایه‌های مختلف

پارامتر کربن فعال با پایه نارگیل کربن فعال با پایه زغال‌سنگ کربن فعال با پایه چوب
چگالی 0.48 تا 0.58 (خیلی بالا) 0.38 تا 0.48 (بالا) 0.38 تا 0.48 (بالا)
سختی حداقل 98% (خیلی بالا) 90 تا 95% (بالا) حداقل 85% (پایین)
خاکستر حداکثر 3% (خیلی پایین) حداکثر 10% (بالا) حداکثر 15% (خیلی بالا)
اندازه منافذ بسیار ریز عمدتاً متوسط، کمتر ریز عمدتاً متوسط و بزرگ
رطوبت بالا نرمال پایین
فلزات سنگین ندارد دارد پایین
کاربرد اصلی رنگ‌زدایی، حذف آلاینده‌های ریز بوگیری، تصفیه عمومی کلرزدایی و رنگ‌بری در شکل پودری
کاربرد بر اساس سایز گرانول مش 8×16، 8×30، 12×40 گرانول مش 8×30 و 12×40، پودری مش 200 پودری مش 200

 

جدول مقایسه ویژگی‌های فنی کربن اکتیو Jacobi با دیگر برندها

ویژگی‌ها / برندها Jacobi برندهای متفرقه بازار ایران برندهای آسیایی (چینی/هندی)
سطح ویژه (m²/g) 950 – 1100 700 – 900 600 – 800
عدد ید (Iodine Number) 1000 – 1200 700 – 900 600 – 850
انواع موجود GAC، PAC، EAC عمدتاً GAC و PAC GAC با کیفیت متوسط
مقاومت مکانیکی بسیار بالا (Low Attrition) متوسط ضعیف
قابلیت احیا (Regeneration) 3 تا 5 بار بدون افت کیفیت 1 تا 2 بار اغلب غیرقابل احیا
سازگاری با استاندارد NSF/AWWA دارد ندارد ندارد
کاربردهای تخصصی دارویی، غذایی، آب آشامیدنی، صنایع نفت و گاز محدود به تصفیه آب ساده بیشتر برای کاربردهای عمومی
طول عمر مفید 3 تا 5 سال 1 تا 2 سال کمتر از 1.5 سال

 

سوالات متداول

1. کربن اکتیو جاکوبی چیست و چه تفاوتی با برندهای دیگر دارد؟

کربن اکتیو Jacobi یک محصول تخصصی برای جذب آلاینده‌ها، بو و مواد شیمیایی از آب و هواست. این برند سوئدی به دلیل کیفیت بالا، ظرفیت جذب بیشتر و تنوع محصولات نسبت به برندهای دیگر، در صنایع تصفیه آب، فاضلاب، دارویی و غذایی به‌طور گسترده استفاده می‌شود.

2. کربن اکتیو Jacobi در چه شکل‌هایی عرضه می‌شود؟

Jacobi کربن اکتیو را در سه نوع اصلی پودری (PAC)، گرانولی (GAC) و اکسترود شده (EAC) تولید می‌کند. هر نوع بسته به کاربرد، انتخاب می‌شود؛ مثلاً پودری برای حذف رنگ و طعم، گرانولی برای تصفیه آب آشامیدنی و اکسترود شده برای سیستم‌های هوای صنعتی.

3. کاربرد اصلی کربن اکتیو Jacobi در تصفیه آب و فاضلاب چیست؟

کربن اکتیو جاکوبی با سطح جذب بالا می‌تواند کلر آزاد، ترکیبات آلی، فلزات سنگین و مواد شیمیایی خطرناک را از آب حذف کند. به همین دلیل در سیستم‌های RO، فاضلاب صنعتی، پساب پتروشیمی و آب شرب شهری کاربرد گسترده‌ای دارد.

4. آیا کربن اکتیو Jacobi برای مصارف دارویی و غذایی هم مناسب است؟

بله. Jacobi یکی از معدود برندهایی است که دارای گواهینامه‌های بین‌المللی (NSF، AWWA، ISO) می‌باشد و محصولات ویژه‌ای برای صنایع دارویی، نوشیدنی، شکر و حتی تصفیه هوا در صنایع غذایی تولید می‌کند.

5. تفاوت کربن اکتیو نارگیلی و زغالی Jacobi در چیست؟

کربن اکتیو نارگیلی Jacobi از پوسته نارگیل ساخته می‌شود و منافذ ریزتری دارد، بنابراین برای حذف مواد آلی و آلاینده‌های ریز در آب آشامیدنی مناسب‌تر است. در مقابل، کربن اکتیو زغالی (Coal Based) ظرفیت جذب بیشتری برای مواد شیمیایی و پساب‌های صنعتی دارد.

6. عمر مفید و ظرفیت جذب کربن اکتیو Jacobi چقدر است؟

عمر کربن اکتیو به نوع مصرف و کیفیت آب یا هوا بستگی دارد، اما معمولاً بین ۶ ماه تا ۲ سال کارایی دارد. ظرفیت جذب آن به دلیل سطح ویژه بالا (تا بیش از ۱۰۰۰ متر مربع در هر گرم) نسبت به بسیاری از برندهای دیگر بیشتر است.

7. چگونه می‌توان اصل بودن کربن اکتیو Jacobi را تشخیص داد؟

محصولات Jacobi اصل دارای بسته‌بندی اختصاصی با لوگو، شماره سریال و برچسب اصالت هستند. علاوه بر این، کیفیت دانه‌ها یکنواخت، بدون خاکه زیاد و با رنگ مشکی براق مشخص می‌شود. خرید از نمایندگی رسمی بهترین روش برای اطمینان از اصالت است.

8. قیمت کربن اکتیو جاکوبی چگونه تعیین می‌شود و چه عواملی بر آن تأثیر دارد؟

قیمت کربن اکتیو Jacobi به نوع پایه (نارگیلی یا زغالی)، شکل فیزیکی (پودری، گرانولی، اکسترود)، ظرفیت جذب، وزن بسته‌بندی و نرخ ارز بستگی دارد. به‌طور کلی محصولات Jacobi به دلیل کیفیت بالا کمی گران‌تر از برندهای مشابه هستند، اما عمر و راندمان بالاتری دارند.

9. کربن اکتیو Jacobi ساخت کجاست و آیا نمایندگی رسمی در ایران دارد؟

Jacobi یک برند بین‌المللی با دفتر مرکزی در سوئد است و کارخانه‌های تولیدی در چند کشور دارد. در ایران نمایندگی‌های رسمی و شرکت‌های واردکننده معتبر محصولات این برند را عرضه می‌کنند. توصیه می‌شود برای جلوگیری از خرید نمونه تقلبی تنها از منابع معتبر خرید کنید.

10. از کجا می‌توان کربن اکتیو اصل Jacobi را با ضمانت کیفیت خریداری کرد؟

بهترین راه خرید کربن اکتیو اصل Jacobi، مراجعه به نمایندگی‌های رسمی، واردکنندگان معتبر تجهیزات تصفیه آب و فروشگاه‌های تخصصی است. خرید از منابع ناشناس و قیمت‌های غیرواقعی ریسک تقلبی بودن محصول را بالا می‌برد.

آنچه می‌خوانید...

برندهای معتبر محصول

دیتاشیت محصول